Het Innovatieprogramma Luchtkwaliteit

Een overkapping is een effectieve methode om de luchtkwaliteit langs snelwegen te verbeteren. Het is mogelijk lichtgewicht overkappingen te ontwikkelen die constructief deugdelijk, duurzaam en veilig zijn.
De kosten blijken echter aanzienlijk: tussen de 15 en 70 miljoen euro per kilometer snelweg (2 x 3 rijstroken). Deze conclusies trekken (internationale) luchtkwaliteitexperts op basis van meetgegevens die zijn verzameld binnen verschillende (praktijk)onderzoeken van het Innovatieprogramma Luchtkwaliteit. 

Daarnaast zijn binnen het innovatieprogramma Luchtkwaliteit diverse manieren van luchtbehandeling bekeken. Hierbij is gekeken naar actieve en passieve verspreidingstechnieken en reinigingstechnieken. Actief betekent dat er van buitenaf energie in wordt gestopt, bijvoorbeeld met ventilatoren. Bij de passieve methoden is gebruik gemaakt van slimme vormgeving van overkappingen en tunnels, waardoor de (rij)wind en zon zorgen voor verdunning van de verontreiniging.

Praktijkonderzoek Elektrostatisch Concept
Naast alle informatie die in de eerste fase bij elkaar is gebracht, zijn er ook twee onderzoeken in de praktijk uitgevoerd. Een daarvan is een proef met het Elektrostatisch Concept (ontwikkeld door BAM en TU Delft) in de Thomassentunnel op de A15. De maximale reductie die in de Thomassentunnel is gemeten, bedraagt 15% van het in de tunnel door het wegverkeer veroorzaakte fijnstof.

De verwachting is dat met de opgedane inzichten bij deze praktijkproef en optimalisatie van het systeem het reductiepercentage kan worden vergroot. Ofschoon het Elektrostatisch Concept dus perspectief voor het verbeteren van de luchtkwaliteit lijkt te bieden, moet het systeem zich nog wel eerst verder bewijzen.

Resultaten
Vanwege de kosten en milieueffecten bij actieve luchtbehandeling, is het sterk te overwegen passieve verspreidingstechnieken te gebruiken. Zo is een overkapping met gaten of een open sleuf in het dak een kosteneffectieve variant. Het voordeel van een dergelijke variant is dat de emissie hoger in de lucht vrij komt en dichter naar het midden van de weg. In veel situaties zal daarmee al aan de normen worden voldaan.

Eindrapport en toepassingsadvies
In het eindrapport vindt u een samenvatting van alle uitgevoerde onderzoeken. De onderliggende rapporten (en matrices) staan in de bijlagen.

Het toepassingsadvies biedt hulp bij de aanpak van te hoge NO₂  en/of PM₁₀ concentratie langs snelwegen. Het advies geeft richting aan de afweging om overkappingen of luchtbehandelignstechnieken in te zetten voor een bepaalde situatie.

Foto: Rikkelman Techniek